24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirliğini değerlendirmek için ulusal bir çerçeve oluşturuyor. Düzenleme aynı gün yürürlüğe girdi. Amaç; sürdürülebilir faaliyetleri desteklemek, finansman akışını teşvik etmek ve yeşile boyamayı önlemek. [1: m.1 ve m.25]
Şirketler açısından başlangıç sorusu “Şirketimiz yeşil mi?” yerine “Hangi ekonomik faaliyetimiz, hangi hedef ve hangi kanıtla değerlendirilecek?” olmalı. Taksonomi, şirketin bütün faaliyetlerine tek seferde verilen genel bir çevre onayı değildir.
Uygunluk ile uyumluluk arasındaki fark
Faaliyet, Ek-1 tanımı ve ilgili hedefle eşleştirilir.
Önemli katkı, DNSH ve sosyal koruma koşulları değerlendirilir.
Açık kriter veya kanıt yokluğu, olumlu sonuç yerine kullanılamaz.
Çalışma akışı özetidir; uygunluk belgesi veya otomatik kredi kararı değildir. Yönetmelik m.4, m.6–11.
Uygun ekonomik faaliyet, yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer alan faaliyettir. Faaliyetin tanımı ve ilgili çevresel hedefle eşleştirilmesi gerekir. Yalnız şirketin sektör adından hareket etmek yeterli olmayabilir. [1: m.4; 2]
Uyumlu ekonomik faaliyet ise uygun faaliyetler arasından yönetmelikteki koşulları karşılayandır. Madde 6, en az bir çevresel hedefe önemli ölçüde katkıyı, diğer hedeflere önemli zarar vermemeyi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uymayı birlikte arar. Önemli katkı ve önemli zarar vermeme değerlendirmeleri teknik tarama kriterlerine bağlanır. [1: m.6, m.8–11]
Bu nedenle “Ek-1’de yer alıyoruz” ifadesi tek başına uyumlu faaliyet sonucu vermez. Uygunluk kaydı ile uyumluluk kanıtı iki ayrı çalışma adımıdır.
Altı çevresel hedef hangi alanları kapsıyor?
Yönetmeliğin 7. maddesi şu hedefleri sayar:
- Sera gazı emisyonlarının azaltımı.
- İklim değişikliğine uyum.
- Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması.
- Döngüsel ekonomiye geçiş.
- Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü.
- Biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu.
Bir faaliyetin bir hedefe katkıda bulunması, diğer hedefler üzerindeki etkilerinin incelenmesini ortadan kaldırmaz. Örneğin verimlilik iddiası için enerji verisi önemliyken su, atık veya diğer çevresel koşullar da ilgili kritere göre değerlendirilebilir. Bu örnek otomatik bir teknik eşik tanımlamaz.
Teknik tarama kriterleri neden ayrı kontrol edilmeli?
Teknik tarama kriterleri Başkanlık tarafından belirlenir ve resmî internet sayfasında yayımlanır. Güncelleme yapılması durumunda güncel kriterlerin 15 Aralık’a kadar yayımlanması ve takip eden yıldan itibaren geçerli olması düzenlenir. Bu, her yıl mutlaka yeni bir kriter yayımlanacağı anlamına gelmez. [1: m.11]
Değerlendirme kaydınızda kriterin kaynağı, sürümü, geçerlilik dönemi ve ilgili faaliyet bulunmalıdır. Eski bir taslaktaki veya eğitim sunumundaki sayısal eşiği, güncel resmî kriteri teyit etmeden kullanmayın. Teyit edilemeyen koşulu “sağlandı” olarak kapatmayın.
Madde 11/2, teknik tarama kriterleri doğrultusunda katı fosil yakıtlar kullanılan üretim faaliyetlerinin çevresel açıdan sürdürülebilir ekonomik faaliyet olarak değerlendirilmeyeceğini de belirtir. Faaliyet sınırını ve uygulanacak hükmü kayıt altına almak bu nedenle önemlidir.
DNSH ve sosyal koruma yalnız belge toplamak mı?
DNSH, diğer çevresel hedeflere önemli zarar vermeme değerlendirmesidir. Kanıtın hangi kriteri karşıladığını göstermesi gerekir; yalnız genel çevre politikası veya bir sertifika adı yazmak yeterli kabul edilmemelidir.
Asgari sosyal koruma önlemleri ise yönetmeliğin 10. maddesinde uluslararası ilkeler ve ulusal çalışma/sosyal güvenlik mevzuatıyla uyumu sağlayan prosedürlerle ilişkilendirilir. Görev sahipleri, uygulama kayıtları, şikâyet ve düzeltme süreçleri şirketin gerçek durumuna göre incelenmelidir.
Şirketler nereden başlamalı?
Faaliyet envanteri hazırlayın; her faaliyet için Ek-1 eşleştirmesini, çevresel hedefi ve kriter sürümünü kaydedin. Ardından önemli katkı, DNSH ve sosyal koruma kanıtlarını ayrı alanlarda toplayın. Kanıtı bulunmayan satırı kapsam dışı veya sıfır kabul etmeyin; bilgi eksikliği olarak açık bırakın.
Taksonomiye uyumluluk, kredi tahsisi veya destek onayı anlamına gelmez. Acolveta’nın hazırlık yaklaşımı; faaliyet, kriter, veri ve sorumluluk arasında izlenebilir bağ kurulmasına odaklanır.
Başlangıç kaydınızı oluşturun: Türkiye Yeşil Taksonomisi: 5 Adımda Hazırlık Kontrol Listesi ile faaliyet ve kanıt dosyanızı değerlendirin.
Kaynaklar
- Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, RG 24.09.2026/33380: m.1, m.4–11 ve m.25.
- Yönetmelik Ek-1: taksonomi kapsamındaki sektör ve faaliyetler. Ek-1 faaliyet listesidir; güncel teknik tarama kriterleriyle birlikte değerlendirilir.
- İklim Değişikliği Başkanlığı: güncel teknik kriterler, şablonlar ve uygulama duyuruları için yetkili kurum. Eski taslak ve sunum tarihleri yürürlükteki hükmün yerine kullanılamaz.