Su geri kazanımı, onarım, yeniden kullanım veya üretim verimliliği projesi sahada somut değer üretebilir. Finansman hazırlığında bu değerin; proje sınırı, çevresel kriter, ölçülebilir veri ve finansal varsayımla birlikte açıklanması gerekir.
Türkiye Yeşil Taksonomisi bu çalışmaya bir sınıflandırma dili sunar. Ancak bir faaliyetin taksonomiyle uyumlu bulunması, kredi tahsisi, faiz desteği veya yatırım kararı verildiği anlamına gelmez. Bu kararlar ilgili program ve finans kuruluşunun koşullarına bağlıdır. [1]
AB ile birlikte çalışabilirlik otomatik eşdeğerlik mi?
Türkiye’deki faaliyet listesini ve kriterlerini AB’de kullanılan bir çerçeveyle karşılaştırmak ortak veri ihtiyaçlarını belirlemeye yardımcı olabilir. Ancak Türkiye değerlendirmesi ile AB taksonomisi sonucu otomatik olarak eşitlenmemelidir. Faaliyet tanımı, teknik kriter, dönem ve istenen kanıt ayrı kontrol edilir. [1–3]
Küresel fon büyüklüğü veya belirli bir bölgenin piyasa payı da şirketin fon alacağını göstermez. Yatırım dosyasını, tarihsiz piyasa oranları yerine başvurulacak ürünün güncel koşulları ve işletmenin doğrulanabilir verileri üzerine kurun.
SKDM kapsamı ile taksonomi kapsamı neden ayrı?
Taksonomi, ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirlik açısından sınıflandırılmasına odaklanır. AB SKDM ise belirli CN kodlarındaki ithal ürünlere ve gömülü emisyonlarına ilişkin ayrı bir düzenlemedir. Aynı sanayi faaliyetinin iki çerçevede veri ihtiyacı bulunması, kapsamın veya hukuki sonucun aynı olduğu anlamına gelmez. [1–2, 4]
“Taksonomi listesinde yer almak SKDM’den muafiyet getirir” sonucu çıkarılamaz. SKDM ürün kapsamı, AB ithalatçısının rolü, miktar koşulları ve ilgili hesaplama kuralları ayrıca değerlendirilir. Proje dosyanızda faaliyet kodu, ürün/CN kodu ve tesis verisi için ayrı eşleştirme alanları kullanın.
ETS gelirleri destek mekanizmasına nasıl bağlanıyor?
7552 sayılı İklim Kanunu’nun 12. maddesi gelirlerin yeşil dönüşüm ve iklim değişikliğiyle mücadele amacı dışında kullanılamayacağını düzenler. 13. madde ise destek mekanizmalarının ve ilgili uygulama esaslarının çerçevesini kurar. Bu yasal çerçeve, tek başına bir işletmeye belirli tutarda destek hakkı vermez. [5]
İklim finansmanına ilişkin sunumlarda yer alan banka protokolü ve faiz desteği modellerini, güncel açık başvuru duyurusuyla aynı şey gibi değerlendirmeyin. Bir destek incelenirken programın yürürlükteki dayanağı, protokol/uygulama belgesi, başvuru kanalı, uygun gider, oran, vade ve yükümlülükleri ayrı teyit edilmelidir.
Döngüsel ekonomi projesini nasıl anlatmalısınız?
Ek-1’de onarım, yenileme, yeniden üretim ve yeniden kullanım gibi döngüsel faaliyet başlıkları bulunur. Ancak her “döngüsel” etiketi otomatik uyum sonucu oluşturmaz; faaliyet tanımı ve uygulanabilir kriterler esas alınır. [2]
Bir proje anlatısını şu sırayla kurabilirsiniz:
- Faaliyet: Hangi tesis, hat veya hizmet değişiyor?
- Baz durum: Mevcut kaynak kullanımı, üretim ve maliyet hangi veriye dayanıyor?
- Çevresel bağlantı: Hangi hedef, katkı ve DNSH kriterleri değerlendirilecek?
- Finansal bağlantı: Yatırım harcaması, işletme etkisi ve nakit akışı hangi varsayımlarla çalışılıyor?
- Kanıt ve sorumluluk: Kim ölçüyor, kim kontrol ediyor, hangi açık işler kapanacak?
Bu sıralama Acolveta çalışma önerisidir; resmî kredi veya taksonomi şablonu değildir.
Örnek: su geri kazanımı yatırımı
Bir tesisin geri kazanılan suyu aynı üretim hattında yeniden kullanmayı planladığını düşünelim. Önce mevcut su girdisi, geri kazanılan miktar, kalite ihtiyacı ve enerji tüketimi birlikte incelenir. Beklenen tasarruf ile gerçekleşmiş ölçüm ayrı tutulur.
Finansal dosyada yatırım ve bakım harcamaları, işletme tasarrufu, uygulama dönemi ve varsayımlar kaydedilir. Çevresel değerlendirmede ilgili faaliyet ve kriterin yanında diğer hedeflere etkiler de ele alınır. Kredi kuruluşu ise kendi kredi değerliliği ve sözleşme koşullarını ayrıca inceler.
Başka bir örnek program olan EBRD GEFF’te de teknik uygunluk ile katılımcı finans kuruluşunun kredi kriterleri ayrı değerlendirilir. Bu örnek, Türkiye’de planlanan her mekanizmanın GEFF koşullarıyla çalıştığı anlamına gelmez. [6]
Proje dosyanızı hazırlayın: Taksonomi ve Finansman İçin Proje Hazırlık Rehberi ile teknik veriyi, finansal varsayımları ve program teyitlerini aynı çalışma kaydında toplayın.
Kaynaklar
- Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği: kapsam, uyumluluk ve kriterler; m.2, m.4–11.
- Yönetmelik Ek-1: faaliyet listesi; döngüsel ekonomiye ilişkin başlıklar.
- Avrupa Komisyonu, AB Taksonomisi: ayrı çerçeve ve teknik değerlendirme yaklaşımı.
- AB SKDM Tüzüğü, (AB) 2023/956, konsolide metin: ürün kapsamı ve hukuki yükümlülükler.
- 7552 sayılı İklim Kanunu, RG 09.07.2025/32951: m.12–13; gelirler ve desteklerin çerçevesi.
- EBRD GEFF Türkiye, uygunluk kriterleri: teknik uygunluk ve finans kuruluşu kriterlerinin ayrımı.