TR ETS ve AB SKDM ilişkisi: Karbon fiyatı mahsubu ve ihracatçılar için 2026–2035 yol haritası
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi ile AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması arasındaki farkları, 50 ton eşiğini, Madde 9 karbon fiyatı indirimini ve 2026–2035 takvimini inceleyin.
30 Ekim 2026 · Acolveta Danışmanlık · Yaklaşık 10 dk okuma
Mevzuat kontrol tarihi: 30 Ekim 2026
TR ETS’nin 2026–2027 pilot sistem yılları, AB SKDM’nin 1 Ocak 2026’da başlayan kesin dönemiyle örtüşüyor. Bu iki sistem birbiriyle bağlantılı olsa da aynı yükümlülüğü getirmiyor: TR ETS, Türkiye’deki belirli tesisleri; SKDM ise AB’ye ürün ithal eden yetkili beyan sahiplerini yükümlü kılıyor.[1][2][3][6]
Bu nedenle “Türkiye’de ETS var, SKDM’den muafız” ya da “Türkiye’de ödediğimiz tutar AB’deki borcumuzdan otomatik düşer” demek doğru değil. Mahsup, ancak belirli koşullarda ve beyan edilen ürünün gömülü emisyonlarıyla ilişkilendirilebilen fiilî bir karbon fiyatı ödemesi varsa gündeme gelir.[3][4]
TR ETS ve AB SKDM aynı sistem değil
TR ETS ve AB SKDM karşılaştırması
Karşılaştırma
Türkiye ETS (TR ETS)
AB SKDM (CBAM)
Temel düzenleme
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ve pilot döneme ilişkin Usul ve Esaslar
(AB) 2023/956 sayılı Tüzük ve (AB) 2025/2083 değişikliği
Yükümlü taraf
Türkiye’de kapsama giren tesisin işletmesi
AB’deki ithalatçı veya yetkili SKDM beyan sahibi
Hesaplama birimi
Tesis ve alt tesis; sistem yılı emisyonu ve faaliyet seviyesi
İthal edilen ürün; CN kodu ve ürüne gömülü emisyon
Kapsam eşiği
Kategori B ve C tesisler: yıllık kurulu kapasiteye göre hesaplanan emisyon 50.000 tCO₂e’nin üzerinde. Kategori A tesislerde izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri bulunur.
Elektrik ve hidrojen hariç, ilgili kapsamdaki ürünlerde AB ithalatçısı başına takvim yılında 50 ton net kümülatif eşik
Teslim aracı
TR ETS tahsisatı
SKDM sertifikası
2026–2027
2026 sistem yılında raporlama var, tahsisat teslimi yok. 2027 sistem yılı emisyonları için teslim yükümlülüğü başlıyor; ücretsiz tahsisat hesabı kıyas değerlerine bağlı.
Kesin dönem 1 Ocak 2026’da başladı. 2026 ithalatları için ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 2027’de yapılacak.
Temel düzenleme
Türkiye ETS (TR ETS) Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ve pilot döneme ilişkin Usul ve Esaslar
AB SKDM (CBAM) (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ve (AB) 2025/2083 değişikliği
Yükümlü taraf
Türkiye ETS (TR ETS) Türkiye’de kapsama giren tesisin işletmesi
AB SKDM (CBAM) AB’deki ithalatçı veya yetkili SKDM beyan sahibi
Hesaplama birimi
Türkiye ETS (TR ETS) Tesis ve alt tesis; sistem yılı emisyonu ve faaliyet seviyesi
AB SKDM (CBAM) İthal edilen ürün; CN kodu ve ürüne gömülü emisyon
Kapsam eşiği
Türkiye ETS (TR ETS) Kategori B ve C tesisler: yıllık kurulu kapasiteye göre hesaplanan emisyon 50.000 tCO₂e’nin üzerinde. Kategori A tesislerde izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri bulunur.
AB SKDM (CBAM) Elektrik ve hidrojen hariç, ilgili kapsamdaki ürünlerde AB ithalatçısı başına takvim yılında 50 ton net kümülatif eşik
Teslim aracı
Türkiye ETS (TR ETS) TR ETS tahsisatı
AB SKDM (CBAM) SKDM sertifikası
2026–2027
Türkiye ETS (TR ETS) 2026 sistem yılında raporlama var, tahsisat teslimi yok. 2027 sistem yılı emisyonları için teslim yükümlülüğü başlıyor; ücretsiz tahsisat hesabı kıyas değerlerine bağlı.
AB SKDM (CBAM) Kesin dönem 1 Ocak 2026’da başladı. 2026 ithalatları için ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 2027’de yapılacak.
Kapsam ve yükümlü taraflar iki sistemde farklıdır. Kaynak: [1][2][3][4]
TR ETS’de tesis kategorileri Yönetmeliğin 4. maddesinde, tesis kapsamı ve faaliyetler 5. maddesinde düzenleniyor. Pilot dönemin 2026–2027 sistem yıllarını kapsaması ve 2026’da teslim yükümlülüğü bulunmaması Pilot Dönem Usul ve Esasları’nın 5–6. maddeleriyle; tahsisat hesaplama ve kıyas değerleri ilgili Usul ve Esaslar’ın 7. maddesiyle ele alınıyor. [1][2]
AB tarafındaki 50 ton eşiği, ithalatçı başına takvim yılı içinde hesaplanır. Eşik aşılırsa yalnızca 50 tonu aşan miktar değil, o yıl ithal edilen kapsamdaki ürünlerin tamamı için yükümlülük doğabilir. Eşik elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmaz. Bu nedenle Türk ihracatçı, müşterisinin veya AB’deki ithalatçının toplam yıllık ithalat miktarını da takip etmelidir. [4]
50 ton eşiği kimin yükümlülüğünü etkiliyor?
50 ton eşiği, Türk üreticinin TR ETS kapsamını belirlemez. AB’de ithalatçı başına yıllık ithalatı ilgilendirir. Dolayısıyla:
İthal edilen ürünün SKDM kapsamındaki CN kodunda olup olmadığı kontrol edilir.
Ürünün elektrik veya hidrojen olup olmadığı belirlenir; bu iki ürün 50 ton istisnasının dışındadır.
Diğer kapsamdaki ürünlerde AB ithalatçısının takvim yılı toplamı hesaplanır.
Eşik aşılırsa, ilgili yılın SKDM yükümlülükleri ithalatçının kapsamdaki ürünlerinin tamamı üzerinden değerlendirilir.
Türk üreticinin emisyon verisi hazırlaması, ithalatçının bu eşiği aşıp aşmamasından bağımsız olarak ticari açıdan önem taşıyabilir. Ancak eşik altındaki ithalat için SKDM yükümlülüğünün doğup doğmadığı, AB ithalatçısının yıllık toplamına göre belirlenir.
Madde 9 indirimi nasıl işler?
Madde 9 · Gerçek ödeme yolu
1 · SKDM kapsamını belirleyin
CN kodu ve ithalatçı bazında yıllık kümülatif 50 ton eşiği. Elektrik ve hidrojen bu eşik dışında.
2 · Ürün, emisyon ve üretim dönemini eşleştirin
TR ETS veya başka uygun karbon fiyatlandırma mekanizmasındaki ödeme, beyan edilen emisyonla ilişkili olmalı.
3 · Fiilen karbon fiyatı ödendi mi?
Hayır → bu ödeme yolu için indirim yok. Evet → net ödeme kontrolüne ilerleyin.
4 · İade ve telafileri hesaba katın
Ücretsiz tahsisat, iade ve diğer telafilerle birlikte fiilen ödenen uygun net fiyatı belirleyin; aynı avantajı iki kez düşmeyin.
5 · Bağımsız belgelendirme zincirini tamamlayın
Ödeme, yöntem, emisyon ve ürün atfı kanıtları bağımsız kişi tarafından mevzuata uygun sertifikasyona konu olmalı.
Sonuç · Talebi AB yetkili beyan sahibi yapar
Uygun net karbon fiyatına karşılık gelen sertifika sayısı indirimi talep edilir; otomatik veya birebir euro mahsubu değildir.
Bu şema gerçek ödeme yolunu özetler. Komisyonun yıllık varsayılan karbon fiyatı yolu, ülke ve beyan dönemi için ayrıca kontrol edilir. Kaynak: [3][4]
SKDM Tüzüğü’nün 9. maddesi, ürünün menşe ülkesinde ödenmiş karbon fiyatı için teslim edilecek SKDM sertifikası sayısında indirim talep edilmesine imkân verir. Bu otomatik bir muafiyet veya Türkiye’deki her ETS maliyetinin AB borcundan birebir düşülmesi değildir.[3][4]
İndirimin değerlendirilebilmesi için, ödenen karbon fiyatının beyan edilen gömülü emisyonlarla ilişkisi kurulmalı; ödemenin fiilen yapıldığı ve varsa iade, teşvik veya diğer telafiler gösterilmelidir. Güncel düzenleme, gerçek emisyon verisiyle beyan edilen ürünlerde Madde 9 talebini düzenliyor; belirli koşullarda varsayılan emisyon ve yıllık varsayılan karbon fiyatı üzerinden talep imkânını da tanıyor. Türkiye için kullanılabilir bir varsayılan fiyatın yayımlanıp yayımlanmadığı, beyan tarihinde Komisyon düzenlemelerinden kontrol edilmelidir. [3][4]
E-posta ile ücretsiz doküman
Doğrulama öncesi hazırlık kontrol listesini alın
Tesis verisi, ürün rotası, öncül maddeler ve kanıt dosyanız için 48 maddelik kapsamlı kontrol listesi kurumsal e-posta adresinize gönderilsin. E-posta bırakmadan erişebileceğiniz açık kontrol listesi ve SKDM sözlüğü de yayındadır.
Pazarlama izni isteğe bağlıdır. Kutuyu işaretlemeseniz de talep ettiğiniz doküman gönderilir. İşaretlerseniz tercih ve zaman damgası kaydedilir. Site IYS ile otomatik eşitlenmez; pazarlama gönderimi, izin IYS’de ayrıca kaydedildikten sonra yapılabilir.
SKDM Doküman Talebi Aydınlatma Metni
Veri sorumlusu: AHMET VANLI (Acolveta Danışmanlık), MACUN MAH. 184 CAD. NO: 78 İÇ KAPI NO: 67 YENİMAHALLE / ANKARA 06105.
Veriler ve amaç: Kurumsal e-posta, şirket, sektör, doküman talep zamanı ve teslim durumu; istediğiniz PDF’i göndermek ve talebi yönetmek için işlenir. Pazarlama kutusunu ayrıca işaretlerseniz açık rıza tercihi, rıza zaman damgası ve metin sürümü kanıt/izin yönetimi için kaydedilir.
Hukuki sebep: Talep edilen PDF’in gönderilmesi ve talebin yürütülmesi için KVKK m.5/2(f) kapsamında meşru menfaat; pazarlama e-postaları için ise KVKK m.5/1 kapsamında ayrı, isteğe bağlı açık rıza. Pazarlama kutusunu işaretlememek PDF’in gönderilmesini engellemez.
Toplama yöntemi ve alıcılar: Veriler HTTPS üzerinden Turhost barındırma altyapısındaki PHP uygulamasıyla Turhost MySQL veritabanına kaydedilir; doküman Turhost SMTP üzerinden formda verdiğiniz e-posta adresine gönderilir. Verilere yalnızca yetkili Acolveta personeli ve hizmetin sunulması için gerekli ölçüde Turhost erişebilir; kanunen yetkili kamu kurumlarıyla da paylaşılabilir. Site IYS ile otomatik eşitleme yapmaz. Pazarlama iletisi gönderilmeden önce izin kaydı IYS’ye ayrıca işlenir; bu işlem tamamlanmadan pazarlama iletisi gönderilmez.
Saklama: Pazarlama izni vermediğiniz talepler, son doküman talebinden itibaren 3 ay sonunda otomatik silinir. Pazarlama izni verdiğiniz kayıtlar izniniz devam ettiği sürece tutulur. İzninizi geri çektiğinizde onay ve ret kanıtı, mevzuattaki saklama yükümlülüğü için 1 yıl tutulur ve ardından otomatik silinir. Silme talebinizi istediğiniz zaman [email protected] adresine, formda kullandığınız e-posta adresinden iletebilirsiniz. Kimlik doğrulaması sonrası talep yasal süre içinde sonuçlandırılır.
Haklarınız: 6698 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamındaki başvurularınızı [email protected] adresine iletebilirsiniz. Pazarlama izninizi e-postadaki tek tıkla çıkış bağlantısıyla da geri alabilirsiniz.
2026’da zorunlu TR ETS tesliminden doğan mahsup neden sıfır?
Pilot Usul ve Esasları’na göre 2026 sistem yılında raporlama yükümlülüğü bulunur, tahsisat teslim yükümlülüğü uygulanmaz. Bu nedenle 2026 sistem yılı için zorunlu TR ETS tesliminden kaynaklanan bir karbon ödemesi yoktur. Bu ödeme kalemi üzerinden 2026 üretim yılına ilişkin SKDM beyanında talep edilecek Madde 9 indirimi de 0 € olur.[2][3]
Bu ifade, TR ETS’deki zorunlu teslim yükümlülüğüne ilişkindir. Pilot Usul ve Esasları m.6’daki gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizması ayrıdır; bu kapsamda fiilî ödeme varsa Madde 9 uygunluğu ayrıca incelenmelidir. Başka bir hukuki düzenleme veya mekanizma kapsamında fiilen ödenmiş ve Madde 9 koşullarını karşılayan ayrı bir karbon fiyatı bulunuyorsa, onun uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.[2][3][4]
2027 sistem yılında ise kıyas değerine göre ücretsiz tahsisat hesabı yapılır. Kıyas değerini aşan emisyonlar için gerçekten bir karbon maliyeti doğar ve bu maliyet fiilen ödenirse, yalnızca ilgili ürünün gömülü emisyonlarına atfedilebilen net tutar Madde 9 kapsamında değerlendirilebilir. 2027’de %100 kıyas bazlı ücretsiz tahsisat, tesisin tüm gerçek emisyonlarının ücretsiz karşılandığı anlamına gelmez. Pilot tahsisat yöntemi ve ilgili hükümler için Pilot Dönem Usul ve Esasları’nın 7. maddesi incelenmelidir.[2][3][4]
Tesis maliyeti ile ihraç edilen ürünün payı aynı şey değil
TR ETS hesabı tesis veya alt tesis düzeyinde yürür. SKDM’deki Madde 9 indirimi ise AB’ye ihraç edilen belirli ürünlerin gömülü emisyonları üzerinden talep edilir.
Bu nedenle tesisin ödediği toplam tutarın tamamını AB’ye gönderilen ürünlere yazmak doğru olmaz. Üretici, ürünün üretim yılına, üretim sürecine ve gömülü emisyonlarına göre izlenebilir bir tahsis yöntemi kurmalıdır. İthalatçıya iletilen kanıt seti, toplam tesis maliyetini değil, talep edilen ürün ve emisyonlarla ilişkilendirilebilen uygun tutarı göstermelidir.[3][4]
Madde 9 ve Madde 31: iki ayrı düzeltme
Madde 9 ile Madde 31 aynı indirimi düzenlemez:[3][4][7]
Madde 31: AB ETS’deki ücretsiz tahsisatları dikkate alarak teslim edilecek SKDM sertifikası sayısında düzeltme yapılmasını sağlar. Türkiye’de karbon fiyatı ödenip ödenmediğinden bağımsız işler.
Madde 9: Menşe ülkede beyan edilen gömülü emisyonlar için fiilen ödenen karbon fiyatını dikkate alarak teslim edilecek sertifika sayısında indirim talebine imkân tanır.
Kavramsal hesap şöyle gösterilebilir:
Finans yöneticileri için · İki ayrı düzeltme
Başlangıç
Gömülü emisyonlara karşılık gelen sertifika sayısı
−
Madde 31 · Ücretsiz tahsisat düzeltmesi
AB ETS kıyas değerleri ve ilgili kurallara göre hesaplanan sertifika sayısı düzeltmesi. Türkiye’de ETS bulunmasına bağlı değildir.
−
Madde 9 · Karbon fiyatı indirimi
Uygun net karbon fiyatına karşılık gelen sertifika sayısı indirimi. Euro tutarı doğrudan emisyon tonundan çıkarılmaz.
=
Teslim edilecek net SKDM sertifikası sayısı
Kavramsal gösterimdir. Bütün terimler sertifika sayısı cinsindedir; resmî hesap ve kanıt kurallarının yerine geçmez. Kaynak: [3][4][7]
Bu bir hesaplama rehberi veya doğrudan uygulanabilecek aritmetik formül değildir. Özellikle “Türkiye’de ödenen euro/tCO₂e tutarını gömülü emisyon tonundan çıkarın” şeklinde yorumlanmamalıdır. Madde 9 indirimi sertifika sayısıyla ilişkilidir; hesap ve kanıt şartları AB uygulama mevzuatına tabidir. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük, md. 9 ve 31; (AB) 2025/2083, md. 6(2)(c) ve md. 9[3][4][7]
2028 sonrası iki takvim birlikte izlenmeli
2026–2035 TR ETS ve AB SKDM takvimi
Dönem
TR ETS
AB SKDM
Mahsup açısından anlamı
2026
Pilotun ilk sistem yılı. Raporlama yapılır, zorunlu tahsisat teslimi yoktur.
Kesin dönem 1 Ocak’ta başladı. SKDM’nin aşamalı devreye giriş oranı %2,5; AB’de ilgili ürünlere yönelik ücretsiz tahsisatın devam eden oranı %97,5’tir.
Zorunlu TR ETS tesliminden kaynaklanan ödeme ve bu ödeme üzerinden talep edilecek Madde 9 indirimi: 0 €.
2027
Pilotun ikinci sistem yılı. Ücretsiz tahsisat kıyas değerlerine göre hesaplanır; aşan kısım için fiilî ödeme oluşup oluşmadığı izlenir.
Aşamalı devreye giriş oranı %5; AB ücretsiz tahsisatının devam eden oranı %95’tir. 2026 ithalatlarına ilişkin ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027’ye kadar yapılır.
Ödeme belgesi, ilgili ürün ve raporlama dönemiyle eşleştirilmelidir; başka bir üretim yılına ait ödeme otomatik olarak kullanılamaz. 2027 üretim yılına ait uygun ödeme, ilgili ürün ve dönem koşulları sağlanırsa sonraki beyan döneminde değerlendirilebilir.
2028–2030
TR ETS’nin ilk uygulama döneminin 2028–2030 alt dönemi.
Türkiye’de karbon fiyatı, AB ücretsiz tahsisat düzeltmesi ve ürün bazlı emisyon verisi birlikte maliyet planlamasına girer.
2026
TR ETS Pilotun ilk sistem yılı. Raporlama yapılır, zorunlu tahsisat teslimi yoktur.
AB SKDM Kesin dönem 1 Ocak’ta başladı. SKDM’nin aşamalı devreye giriş oranı %2,5; AB’de ilgili ürünlere yönelik ücretsiz tahsisatın devam eden oranı %97,5’tir.
Mahsup açısından anlamı Zorunlu TR ETS tesliminden kaynaklanan ödeme ve bu ödeme üzerinden talep edilecek Madde 9 indirimi: 0 €.
2027
TR ETS Pilotun ikinci sistem yılı. Ücretsiz tahsisat kıyas değerlerine göre hesaplanır; aşan kısım için fiilî ödeme oluşup oluşmadığı izlenir.
AB SKDM Aşamalı devreye giriş oranı %5; AB ücretsiz tahsisatının devam eden oranı %95’tir. 2026 ithalatlarına ilişkin ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027’ye kadar yapılır.
Mahsup açısından anlamı Ödeme belgesi, ilgili ürün ve raporlama dönemiyle eşleştirilmelidir; başka bir üretim yılına ait ödeme otomatik olarak kullanılamaz. 2027 üretim yılına ait uygun ödeme, ilgili ürün ve dönem koşulları sağlanırsa sonraki beyan döneminde değerlendirilebilir.
2028–2030
TR ETS TR ETS’nin ilk uygulama döneminin 2028–2030 alt dönemi.
Mahsup açısından anlamı Fiilen ödenen, belgelenen ve ilgili ürüne atfedilen karbon fiyatı için Madde 9 talebi daha önemli hâle gelebilir.
2031–2035
TR ETS İlk uygulama döneminin 2031–2035 alt dönemi.
AB SKDM SKDM aşamalı devreye girişi 2031’de %61, 2032’de %73,5, 2033’te %86 ve 2034’te %100’e ulaşır.
Mahsup açısından anlamı Türkiye’de karbon fiyatı, AB ücretsiz tahsisat düzeltmesi ve ürün bazlı emisyon verisi birlikte maliyet planlamasına girer.
Oranlar SKDM’nin devreye giren payını gösterir; mevzuattaki CBAM faktörü ücretsiz tahsisatın kalan payıdır. Bunlar her tesis için doğrudan maliyet çarpanı değildir. Kaynak: [2][3][5]
AB’deki oranlar, SKDM’nin aşamalı devreye giriş payını gösterir. AB ETS mevzuatındaki ücretsiz tahsisat faktörü farklı adlandırılabildiği için oranları karıştırmamak gerekir: ilgili ürünlerde ücretsiz tahsisatın kalan payı 2026’da %97,5 iken, SKDM’nin devreye giren payı %2,5’tir. 2034’te SKDM’nin aşamalı devreye girişi %100 olur. (AB) 2023/87 sayılı Direktif, md. 10a(1a); (AB) 2023/959 ile değişiklik[3][5][6]
TR ETS’de ilk uygulama dönemi 2028–2035’i, 2028–2030 ve 2031–2035 alt dönemleriyle kapsar. Bu dönem ve kıyas değerlerine ilişkin hükümler Pilot Dönem Usul ve Esasları’nın 18. maddesinde düzenleniyor. 2028 ve sonrası için ücretsiz tahsisat oranlarını veya piyasa fiyatını bugünden sabit kabul etmek yerine, yayımlanacak kurul kararları ve uygulama düzenlemeleri takip edilmelidir.
Şirketler bugünden hangi verileri hazırlamalı?
Ürün kapsamını belirleyin: AB’ye satılan ürünlerin CN kodlarını ve SKDM kapsamını doğrulayın.
AB ithalatçısıyla 50 ton eşiğini takip edin: Eşik, kapsamdaki ürünlerde ithalatçı bazında takvim yılı toplamıdır.
Üretim ve emisyon verisini ürünle eşleştirin: Tesis ve alt tesis verilerinden ihraç edilen ürünlere giden izlenebilir bir yöntem kurun.
TR ETS ödeme kayıtlarını saklayın: Tahsisat, ödeme, iade, telafi ve doğrulama belgelerini üretim yılı ve ürünle ilişkilendirin.
İthalatçıya veri paketini zamanında sağlayın: Gerçek emisyon kullanılacaksa doğrulama ve belge sürecini SKDM beyan takvimiyle uyumlu planlayın.
Mevzuat takvimini güncel tutun: TR ETS uygulama kararları, AB’nin sertifika hesaplama ve karbon fiyatı kanıt kuralları değişebilir.
Eski Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik, yeni TR ETS Yönetmeliği’nin 40. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle eski MRV mevzuatındaki hükümleri güncel TR ETS kuralı gibi kullanmadan önce, yeni düzenleme ve yürürlükteki ilgili alt mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir. [1]
(AB) 2025/2083 sayılı Tüzük: md. 1 ile eklenen md. 2a ve Ek VII (50 ton eşiği); md. 6(2)(c) ve değiştirilen md. 9 (sertifika hesabı ve karbon fiyatı indirimi).
