Yeşil sukuk, çevresel amaçlara yönelik projelerin finansmanı veya yeniden finansmanında kullanılan sukuk yapılarını ifade eder. Türkiye’de yeşil kira sertifikası değerlendirilirken iki boyut birlikte ele alınır: sermaye piyasası aracının hukuki yapısı ve fonun çevresel açıdan uygun projelerde kullanılması.
Bir yenilenebilir enerji veya verimlilik yatırımı, bu incelemenin başlangıç noktası olabilir. Ancak proje başlığı, kira sertifikası ihracının hukuki koşullarını ya da yatırımın çevresel ölçütlere uygunluğunu tek başına kanıtlamaz.
Türkiye’de ihraççı kimdir?
SPK’nın başvuru açıklamalarına göre kira sertifikası, varlık kiralama şirketi (VKŞ) tarafından ihraç edilir. Kaynak kuruluş ve fon kullanıcısının rolleri seçilen yapıya göre değerlendirilir; şirketin finansman ihtiyacının bulunması, doğrudan ihraççı olduğu anlamına gelmez. III-61.1 sayılı Kira Sertifikaları Tebliği esas alınır. [1]
Uluslararası sukuk yapılarındaki katılım finans ilkelerine ilişkin değerlendirme de ayrıca yürütülür. Çevresel dış değerlendirme ile katılım finans uyumu aynı inceleme değildir. Tarafların yetkileri, hukuki belgeler ve işlem yapısı ilgili uzmanlarla birlikte belirlenmelidir.
Yeşil tahvilden farkı nedir?
Çevresel hazırlıkta benzer sorular sorulur: Fon hangi projeye gidecek, uygunluk nasıl belirlenecek, harcamalar nasıl izlenecek ve sonuçlar nasıl raporlanacak? Ayrışma, sermaye piyasası aracının varlık veya haklarla ilişkisi, sözleşmeleri ve taraf yapısındadır.
Bu nedenle “yeşil tahvil dosyasının adını değiştirmek” yeterli olmaz. Finans, hukuk, muhasebe ve çevresel veri ekipleri aynı işlem kurgusu üzerinde çalışmalıdır. Yatırımcı tabanının genişlemesi veya daha düşük maliyet oluşması olası bir beklenti olabilir; işlem sonucu olarak garanti edilemez.
Proje seçimini çerçeve belgesine bağlayın
SPK’nın 2026 tarihli Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi, fon kullanım amacı ile proje seçimi, fon yönetimi ve raporlamayı birlikte ele alır. Çerçeve belgesinin yalnız bir çevre politikası metni olarak kalmaması gerekir. [2]
Şu çalışma kayıtları hazırlığı destekler:
- Projenin çevresel amacı, sınırı ve şirket stratejisiyle ilişkisi.
- Uygunluk için kullanılan kriter, teknik veri ve dışlama gerekçeleri.
- Finansman ve yeniden finansman payı ile ilgili harcama kayıtları.
- Çevresel ve sosyal risklerin nasıl yönetileceği.
- Etki göstergesinin baz dönemi, yöntemi, verisi ve sorumlusu.
- Kullanılmayan fonun izlenmesi ve proje değişikliklerinin yönetimi.
Bir projeyi “enerji” veya “ulaşım” kategorisinde tanımlamak tek başına yeterli değildir. Teknoloji, performans ve ilgili çevresel koşullar ayrıca belgelenmelidir.
İkinci taraf görüşü ile doğrulama aynı mı?
Hayır. Güncel SPK rehberinde ikinci taraf görüşü, çerçeve belgesinin ve ihracın rehberle uyumuna odaklanır. Fon kullanımına ilişkin doğrulama ise farklı bir incelemedir. Rehberdeki bağımsızlık ve raporlama koşulları, yapılacak işin kapsamına göre planlanmalıdır. [2]
Şirketin kendi hazırladığı metin veya danışman değerlendirmesi, gerekli bağımsız görüşün yerine geçirilmemelidir. Dış değerlendirici seçimi ve teslim takvimi ihraç sürecine sonradan eklenen bir iş olarak bırakılmamalıdır.
Kurul ücreti indirimini toplam maliyetle karıştırmayın
2026 rehber duyurusundaki %50 indirim ilgili Kurul ücretidir; kira sertifikaları için önceki kararla sağlanan indirime ek olarak ifade edilmiştir. Bu hüküm, tüm gider kalemlerinde aynı indirimin bulunduğu şeklinde okunmamalıdır. [3]
Hazırlık bütçesinde hukuki yapılandırma, yetkili kuruluş hizmetleri, dış değerlendirme, raporlama ve işlem giderlerini ayrı izleyin. Güncel ücret hesabını işlemin taraflarıyla teyit edin.
İlk toplantıya hangi dosyayla gidilmeli?
Proje özeti, yatırım bütçesi, uygulama takvimi, çevresel performans verisi ve sorumlu listesiyle başlayın. Bu kaydı, hukuki ve finansal işlem tasarımıyla bağlantılı olarak geliştirin. IsDB’nin sürdürülebilir finans çerçevesi uluslararası bir uygulama örneğidir; her Türk şirkete doğrudan fon başvuru hakkı veren bir program değildir. [4]
Acolveta, projenin çevresel gerekçesi, veri düzeni ve raporlama hazırlığını destekler. İhraç ve finansman işlemlerinin yapılandırılması ilgili yetkili kuruluşlar ve uzmanlarla yürütülür.
Hazırlık adımlarınızı kaydedin: Yeşil Finans Hazırlık Rehberi ve Kontrol Listesi içindeki kontrol ve kanıt kaydını kullanın.
Kaynaklar
- SPK, başvuru süreçleri: kira sertifikası, VKŞ ve III-61.1 sayılı Tebliğ.
- SPK, Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi, 2026: Bölüm II–IV; çerçeve, fon yönetimi, raporlama ve dış değerlendirme.
- SPK, 13 Ağustos 2026 duyurusu: Kurul ücreti kararı.
- IsDB, Sustainable Finance Framework, Temmuz 2025: Bölüm 2; yeşil, sosyal ve sürdürülebilir sukuk çerçevesi.